Ağın Kadınları Tarımsal Kalkınma Kooperatifi
1- 2000 nüfuslu ilçemizdeki kadınlar zaten bireysel olarak üretken kişilerdi. Ancak ürettikleri ürünleri pazarlayamadıklarını gördüğümüz için bir araya gelme kararı aldık. Kadınların emeklerinin ekonomik değere dönüşmesi gerektiğini düşünerek kooperatif kurma fikrimizi ev ev dolaşarak paylaştık. Böylece 28 kadın bir araya geldik. Elazığ İl Tarım Müdürlüğü tarafından kadınlarımıza kooperatifçilik eğitimi verildi. İçimizden gönüllü olarak seçilen yedi arkadaşımız, kooperatif kanununa uygun şekilde Tarım İl Müdürlüğüne giderek ana sözleşmemizi imzaladı. Kooperatifimiz; Ağın Leblebisi, Ağın Bademi, Dut Pekmezi, Dut Kurusu, Domates Kurusu, Badem Şekeri, sebze ve meyve kuruları, sade ve sebzeli erişteler, un ve ayran tarhanası başta olmak üzere yaklaşık 50 çeşit doğal, yöresel ürünün geleneksel yöntemlerle üretilmesi ve pazarlanması faaliyetini yürütmektedir. İlk yıl boyunca ürünlerimizin pazarını oluşturmaya çalıştık ve satış ofisi ile diğer giderlerimizi ortaklaşa kendi cebimizden karşıladık. İkinci yılda ise kooperatifimizin genel giderleri ve vergilerini elde ettiğimiz kazançlarla ödemeye başladık.
2- Bugün beşinci yılımızı doldurmuş bulunuyoruz. 28 ortakla başladığımız yolculuğa, il ve ilçe dışına taşınma gibi nedenlerle 6 ortağın ayrılması sonucu 22 ortakla devam ediyoruz. İlçemizde başlangıçta bize yönelik olumsuz bakış açısı artık olumluya dönüştü. Tüm ortaklarımız Halk Eğitim Merkezi tarafından verilen Hijyen ve İletişim kurslarına katılarak sertifika aldı. İlk zamanlarda ambalajlama ve paketleme imkanlarımız kısıtlı olduğu için vasat bir görüntümüz vardı; ancak bir yıl içinde daha profesyonel ve sağlıklı ambalajlara geçiş yaptık. İlçemizde atıl durumda bulunan Kaymakamlık Lojmanını Özel İdare’den sembolik bir bedelle kiralayarak üretim merkezine dönüştürdük. Badem şekeri –ki Türkiye’de ilk kadın badem şekeri ustaları bizim kadınlarımızdır– erişteler ve sebze-meyve kurularını burada üretmeye devam ediyoruz.
3- İlçemizin fiziki şartlarının zor ve imkanların kısıtlı olması nedeniyle satış ofisimizin ve üretim merkezimizin kötü durumdaki tüm koşullarını kadınlarımızla birlikte düzelttik. Toprak duvarları onardık, bahçe duvarlarımızı boyayıp resimlerle güzelleştirdik. Bize yönelik olumsuz bakış açısını değiştirmek için çok çalıştık. Öncelikle başaracağımıza inanmayan kadınlarımızın eşlerinin dahi zamanla destek veren kişilere dönüşmesini sağladık. Kadınlarımızın özgüveni güçlendi. Elazığ’ın ilk kadın kooperatifi olmamız başlangıçta fark edilmese de, bugün artık resmi kurumlar tarafından tanınan, muhatap kabul edilen bir STK konumuna geldik. İl müdürlükleri ve Elazığ Ticaret Odası tarafından desteklenen, çevre ilçelere örnek gösterilen bir yapı oluşturduk. Diğer ilçelerde de kadın kooperatifi girişimlerinin başlaması ve bize danışmaları ortak hareket bilincimizin yayılmasına katkı sağladı.
4- Markalaşma konusunda özel bir çalışma yapmadık; ancak logomuzu ve ismimizi etiketlerimizde ve sosyal medya hesaplarımızda düzenli kullanmamız sayesinde bilinirliğimiz arttı.
5- Japon Hükümeti, Birleşmiş Milletler ve Fırat Kalkınma Ajansı tarafından yürütülen “İş’ten Sosyal Uyum’a” projesine dahil edildik. Bu kapsamda e-ticaret, iletişim ve iktisadi konularda eğitimler aldık. Proje sonunda sağlanan hibe ile satış ofisimize klima alarak ürünlerimizin sıcakta bozulmasını engellemeyi hedefledik.
6- Habitat Derneği’nin “Emekten Sepete” projesine dahil edilerek web sitemizin kurulumu için teknik destek aldık ve iki yıl boyunca ücretsiz çevrim içi satış yapmamız sağlandı. Bu sayede internet kanalından satışlarımız ciddi ölçüde arttı.
7- Satışını yaptığımız ürünlerde zaman zaman oluşabilen hataların ya da beğenilmeyen ürünlerin tamamını koşulsuz olarak telafi etmemiz ve kargo ücretini üstlenmemiz müşterilerde güven oluşturdu. Bu ilkemiz, memnuniyetin devamını sağlayan önemli bir fark yarattı.
8- İlçemiz, Keban Baraj Gölü kıyısında bulunması nedeniyle turizm potansiyeline sahip olsa da Türkiye’nin en küçük ve nüfusu en yaşlı ilçelerinden biridir. Kooperatifimizin çalışmaları ilçeye hareket kazandırmış, gelen az sayıdaki turistin ihtiyaçlarını karşılamada toplumsal fayda sağlamıştır. İlçede bugüne kadar hiç kermes düzenlenmemişken, ihtiyaç sahibi çocuklara eğitim desteği sağlamak amacıyla bir kermes organizasyonu gerçekleştirdik ve ilçe halkının ilgisi çok yüksek oldu. Ayrıca Elazığ Gazi Huzurevi sakinlerini ilçemize davet ederek Kaymakamımızın da katılımıyla keyifli bir gün geçirmelerini sağladık. Kadınlarımızın sosyalleşme ihtiyacını karşılamak amacıyla çevre il ve ilçelere geziler düzenliyoruz.
9- Teknoloji ve inovasyon konusunda sınırlı bütçemizle üretici ve ürün kayıt sistemi kurmaya yönelik bir yatırım yaptık ancak uygulamada yeterince verimli kullanamadık. Satışlarımızı ve üretim kayıtlarımızı bilgisayar ortamına taşımak istiyoruz. Bu konuda Valilik veya Elazığ Ticaret Odasından destek talep ediyoruz.
10- Yöremize özgü nohuttan, yine yöremize özgü kumda kavrularak hazırlanan Ağın Leblebisi üretimini kooperatifimiz bünyesinde yapmak en büyük hayalimizdi. Bu hayali gerçekleştirmek için 12.000 USD borçlandık; borcun 8.000 USD’lik kısmını ödedik. Ağın Leblebisi’nin pazarı oldukça iyi ve üretim kapasitemizi artırmak için gece gündüz çalışarak borcumuzu kapatmaya devam ediyoruz. İmkanları kısıtlı olmasına rağmen beş yıldır ayakta duran bir kooperatif olarak, çoğunluğu dezavantajlı durumda bulunan 22 kadının yaşamına dokunmak, onların üretimine katkı sağlamak ve birlikte güçlenmek temel motivasyonumuzdur.
11- Diğer ilçelerde kadın kooperatiflerinin kurulma girişimleri bizim için kıymetlidir. İlçemizde ve köylerde yaşayan kadınların ürettikleri ürünleri “bizim ürünlerimizi de satar mısınız?” diyerek getirmeleri ve bu ürünleri tedarikçi olarak alıp ücretlerini kendilerine ödememiz, hem onların mutluluğunu artırmakta hem de bizlere manevi bir değer kazandırmaktadır. İlçeye gelen misafirlerin yöresel ürün arayışına cevap veren bir adres haline gelmemiz de önemli bir katma değer oluşturmaktadır. İlimizi ve ilçemizi Türkiye genelinde ve yurt dışında tanıtmak için çaba göstermekteyiz.
12- Kooperatifimizde bugüne kadar tüm kadınlar gönüllü olarak çalışmış ve evlerinde ürettikleri ürünlerin karşılığını alarak aile bütçelerine destek sağlamıştır. Leblebi tesisimizin kurulmasından sonra kadınların çalışma motivasyonu ve kazanç bilinci artmış, kooperatif içindeki bağlılık ve dayanışma güçlenmiştir.
13- Üretim merkezi olarak kullandığımız eski kaymakamlık lojmanı, satış ofisimiz ve leblebi atölyemiz artık çalışmalarımız için yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle fiziki kapasitemizin geliştirilmesi için destek talep ediyoruz.
14- Devraldığımız leblebi makineleri eski olduğu için sık sık arıza vermekteydi. Makineleri yenileme çalışmalarımız sürerken atölyemizde çıkan yangın sonucunda makineler ve nohut hammaddesi büyük zarar gördü. Tarım Bakanlığı’nın desteği ile makinelerimiz yenilenmiş, yapılan bağışlarla atölyemiz tamir edilip hammadde temini sağlanarak yeniden üretime başlamamız mümkün olmuştur.
15- Daha çok çalışarak ilimizin ve ilçemizin tanıtımına katkı sağlamak en büyük hedefimizdir. Uzun vadeli hayalimiz; kooperatifimizin daha fazla üyeye sahip olduğu, tüm kadınlarımızın sosyal güvencelerinin bulunduğu, kendi tesislerimizin yanında kreş ve yaşlı bakım evinin yer aldığı, servis araçları ve sosyal alanları olan bir kampüse dönüşmektir.
